Onderzoek gezondheid omwonenden A50/A73

Dinsdagavond 3 december werd het onderzoek naar de effecten van de A50 en A73

op de gezondheid van omwonenden aan deze snelwegen gepresenteerd aan alle

raads- en commissieleden. Om meer inzicht te krijgen in de milieu- en

gezondheidssituatie van de bewoners die langs deze snelwegen wonen, liet de

gemeente Beuningen dit onderzoek uitvoeren.

Onderzoek naar gezondheid omwonenden A50 en A73

Het onderzoek naar de gezondheid van omwonenden van de A50 en A73 is uitgevoerd door GGD

Gelderland-Zuid, in samenwerking met de academische werkplaats AMPHI. Het onderzoek bestond

uit twee delen:

 Onderzoek naar de gezondheidsbeleving van inwoners van Beuningen (ervaren hinder, ervaren

gezondheid en beleving van de leefomgeving). Dit onderzoek is afgenomen in het najaar van 2012. Vragen over de gezondheidsbeleving zijn destijds geïntegreerd in het onderzoek

‘Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen’ van de GGD.

 Onderzoek naar blootstelling aan luchtverontreiniging en geluidbelasting en het effect van

verschillende maatregelen op de gezondheid. Dit onderzoek is uitgevoerd op basis van

modelmatige berekeningen.

Wonen bij de snelweg: hoe beleven mensen hun gezondheid?

Het ‘belevingsonderzoek’ is ingevuld door 1680 inwoners van de gemeente Beuningen. In het

onderzoek wordt de gezondheidsbeleving van omwonenden van de A50 en de A73 vergeleken met

de beleving van bewoners die verder van de snelweg wonen.

Uit het onderzoek blijkt dat veel inwoners (78%) hun gezondheid als goed of zelfs zeer goed

ervaren. Wel maakt een deel van hen zich zorgen over zijn/haar gezondheid als gevolg van

milieufactoren. De belangrijkste bronnen van geluidhinder zijn wegverkeer, brommers,

vrachtwagens en buren. Omwonenden van de snelweg ervaren meer hinder (door geluid en door

stof/rook) dan bewoners die niet langs de snelweg wonen. Verder blijkt dat omwonenden van de

snelweg meer slaapverstoring door hard rijdend wegverkeer ervaren, dan bewoners die verder van

de snelweg wonen. Een groot deel van de bewoners (94%) vindt dat de milieusituatie (overlast van

geluid, stank, stof, enz.) het afgelopen jaar (lees: 2011) niet achteruit is gegaan. En, de meeste

bewoners zijn tevreden over hun woning (96%) en woonomgeving (94%).

Berekeningen geluidbelasting, luchtverontreiniging en gezondheid

Het tweede deel van het onderzoek richt zich op het berekenen van de gezondheidseffecten voor

omwonenden langs de A50 en A73. Daarbij is bekeken wat het effect is van de verbreding van de

A50, in combinatie met de geplaatste geluidsschermen. En wat de toename van de

verkeersintensiteit op de A73 voor gevolgen heeft voor omwonenden.

Geluid

Uit de berekeningen blijkt dat omwonenden langs de A50, door de geplaatste schermen, in 2015

gemiddeld 5 dB minder geluidsoverlast hebben. Dit komt de gezondheid ten goede. Minder

omwonenden worden gehinderd door het geluid. Slaapverstoring en het voorkomen van hoge

bloeddruk neemt af. Bij omwonenden aan de A73 neemt de geluidhinder en slaapverstoring iets

toe. Daar neemt de gemiddelde geluidbelasting in 2015 dan ook licht toe (0,3 decibel).

Lucht

Bij de A50 en A73 neemt de luchtverontreiniging (stikstofdioxide-concentratie) de komende jaren

licht toe door meer verkeer. De toename is bij de A50 kleiner dan bij de A73. Dit komt door de

verbeterde doorstroming bij de A50. Deze toename betekent dat de levensduurverwachting van

omwonenden bij de A50 gemiddeld per persoon 5,6 dagen minder is ten opzichte van 2011. Bij de

A73 is dat 8,7 dagen.

Conclusie

• Een groot deel van de bewoners ervaart hun gezondheid als goed. Wel hebben de bewoners

rondom de A50 en A73 in 2011 meer geluidhinder, hinder door stof/rook en slaapverstoring

ervaren dan bewoners die verder van de snelweg wonen. Desondanks is een groot deel van de

bewoners tevreden over de woonomgeving.

• Schermen zorgen voor een duidelijke afname in geluidbelasting. Het aantal ernstig gehinderden

en slaapverstoorden bij de A50 zal halveren. Extra hoge schermen hebben een beperkte

meerwaarde voor de gezondheid.

• De verbreding van de A50 zorgt voor een betere doorstroming van verkeer. Dit heeft een

positieve invloed op de luchtkwaliteit. Door toenemend verkeer zal de NO2-concentratie echter

wel iets toenemen. Dit betekent dat de levensduurverwachting beperkt afneemt.

• Bij de A73 is voor 2015 een lichte toename van geluidbelasting en NO2-concentratie berekend.

Dit zal een licht nadelige invloed op de gezondheid hebben.

• De ervaren ernstige geluidhinder bij de A50 is groter dan verwacht op basis van berekeningen.

Dit kan betekenen dat er ook andere factoren dan alleen de geluidbelasting een rol spelen bij de

ervaren hinder.

De gemeente Beuningen gaat deze onderzoeksresultaten nader bekijken en neemt dan een besluit

of deze resultaten aanleiding geven voor vervolgacties.